4. SINIF FEN BİLİMLERİ Tüm Şarkılar V2

Bugün 4. sınıf Fen Bilimlerinin temel konularını, günlük yaşamdan örneklerle ve ritimle hafızanızda kalacak bir anlatımla ele alacağız. Hedefimiz hem eğlenmek hem de doğru bilgiyi öğrenmek. Güneş, Dünya ve Ay: Güneş, çok büyük ve sıcak bir yıldızdır. Dünya’mız Güneş’in etrafında döner, bu dönüş bir yılı oluşturur. Dünya kendi etrafında da döner; bu dönüş bir gün ve bir geceyi verir. Ay ise Dünya’nın doğal uydusudur. Ay’ın yüzeyinde parlak ve karanlık bölgeler vardır; Ay ışığı Güneş’ten gelir. Gece gökyüzünde gördüğümüz takımyıldızlar (ör. Büyükayı) sabit gibi görünse de aslında uzun zaman içinde konumları değişebilir. Yönlerimizi Güneş’i kullanarak buluruz: sabah doğudan doğar, akşam batıdan batar; öğle vakti ise gölgemiz en kısa olur. Su Döngüsü ve Maddenin Hâlleri: Yağmurun, bulutların, karın ve dolunun nasıl oluştuğunu su döngüsü açıklar. Güneş’in ısısıyla sular buharlaşır; yükselen su buharı gökyüzünde soğur ve bulutları oluşturur. Bulutlar soğuduğunda su damlacıkları oluşup yağış olarak düşer; buna yağmur denir. Soğuk havalarda su buzu olabilir. Maddenin üç temel hâli vardır: katı (sert, biçimli), sıvı (akıcı), gaz (her yere yayılır). Katı erir (buz → su), sıvı donur (su → buz), sıvı buharlaşır (su → su buharı). İçinde başka maddeler bulunan sıvılar çözeltidir; tuzlu su, şekerli su örnekleri. Şeker suda eriyip görünmez olur; tuz da aynı şekilde. Heterojen karışımlar ise katı ve sıvı bir arada, homojen karışımlar ise tam karışmış hâlde olur. Canlılar ve Çevre: Bitkiler, hayvanlar ve insanlar yaşamak için besin, su, hava (oksijen), ışık ve uygun sıcaklık ister. Bitkiler fotosentez yaparak kendi besinlerini üretir; bu süreçte ışık, karbondioksit ve su gerekir, oksijen üretir. Besin zinciri bir canlıdan diğerine enerji aktarımını gösterir: örneğin ot → böcek → kuş. Doğada üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar birbirine bağlıdır. Çevreyi korumak, doğal dengeyi sürdürmek ve kaynaklarımızı özenle kullanmak önemlidir. Kuvvet ve Hareket: Cisimlere itme veya çekme uyguladığımızda kuvvet kullanmış oluruz. Kuvvet, cisimlerin hareketini başlatır, durdurur, hızlandırır veya yönünü değiştirir. Sürtünme kuvveti, cisimlerin hareketine karşı koyar; yüzey pürüzlüyse sürtünme artar, kaygan yüzeyde azalır. Bir masayı itmek, topu durdurmak, kapıyı açmak kuvvetin günlük örnekleridir. Ses ve titreşim: Ses bir titreşimdir; örneğin davulun yüzeyi titrer, havada dalgalar hâlinde yayılır. Kulağımız bu titreşimleri duyar. Sesin yüksekliği (ince-kalın), şiddeti (yüksek-sessiz) ve uzaklık fark eder. Elektrik: Basit bir devrede pil, kablo ve lamba bulunur. Metal iletkenler elektriği iyi iletir; plastik gibi yalıtkanlar iletmez. Pil, kablo ve ampul gibi devre elemanları doğru bağlanmalıdır. Pil uçlarını ters bağlamak lambayı söndürebilir; güvenliği her zaman önemlidir. Basit Makineler: Kaldıraçlar, makaralar, eğik düzlem, çıkrık ve vida gibi basit makineler kuvveti kolaylaştırır. Kapı kolu, merdiven, bisiklet pedalları ve tornavida günlük örneklerimizdir. Bu konuları günlük yaşamla ilişkilendirirseniz öğrenme daha kalıcı olur.