4 Sınıf Matematik Basit kesirleri tanırım şarkısı v 2

Bu derste basit kesirleri tanıyoruz. Kesirler, bir bütünün eşit parçalara bölünmüş halinden bir veya birkaç parçasını göstermek için kullandığımız sayılardır. Bir kesir a/b şeklinde yazılır; burada a pay (numerator), b payda (denominator) olarak adlandırılır. Pay, kaç parça aldığımızı; payda ise bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü ifade eder. Örneğin 1/3 okunurken “üçte bir” deriz; payda önce, pay sonra okunur. Basit kesir, payı paydasından küçük olan (a < b) kesirdir. Bu durum, bütünün sadece bir bölümünü göstermemizi sağlar. 5/6, 2/9, 7/10 gibi örnekler basit kesirlere örnektir. Bir bütün, kendi kesriyle (b/b) ifade edilir; 6/6, 8/8 gibi yazımlar bütünü temsil eder ve değeri 1’e eşittir. Birim kesir, payı 1 olan kesirdir: 1/2, 1/4, 1/8 gibi. Bu kavram, eş parçalamayı anlamak için çok faydalıdır. Bir çikolata tabletini 6 eşit parçaya bölersek, her parça 1/6’dır. Eğer 2 parça alırsak 2/6 olur. Görselleştirmek için pizza dilimleri, daire dilimleri, şeritler ve sayı doğrusu kullanabiliriz. Sayı doğrusunda 0 ile 1 arası bütünü gösterir; 1/2 ortada, 1/4 quarter noktasında, 3/4 ise üçüncü quarter’da yer alır. Basit kesirlerde denklik yazımı da önemlidir. Aynı büyüklüğü farklı sayılarla gösterebiliriz: 1/2 = 2/4 = 3/6. Bunun sebebi, her iki tarafı aynı sayı ile genişletmek ya da sadeleştirmektir. Basit kesirleri karşılaştırırken paydaları eşitlemek işimizi kolaylaştırır. Örneğin 3/4 ile 2/5’i karşılaştırırsak, paydaları 20’ye getirerek 15/20 ve 8/20 elde ederiz; 15/20 > 8/20 olduğundan 3/4 > 2/5 bulunur. Günlük hayattan örnekler de kavrayışı artırır: 8 dilimli bir kek için 1 dilim 1/8, 3 dilim 3/8’dir. Paylaşım sorularında pay ve payda arasındaki anlamı doğru kurduğumuzda sonuca ulaşmak kolaylaşır. Bir kez basit kesiri, birim kesri ve denk kesri anlarsak, bütünü parçalayıp tekrar birleştirmek basit bir oyun gibi gelir. Bir sonraki adımda öğrendiklerimizi sayı doğrusunda bulma ve basit karşılaştırmalar yapma etkinlikleriyle pekiştireceğiz.